Waarom je niet je passie moet volgen

“Volg je passie” is goedbedoeld, maar weinig nuttig advies. Dit scheelt er aan het populaire carrière-advies.

Waarom “Volg je passie” slecht advies is

“Volg je passie” is waarschijnlijk het populairste carrière-advies van deze tijd, en misschien wel ooit. Onderstaande tabel laat het exponentieel groeiende volume naar deze zoekopdracht op Google zien.

Het klinkt ook gewoon heel logisch. Ga op zoek naar je grote interesse en probeer daarvanuit een carrière op te zetten. “Maak werk van je hobby,en je hoeft nooit meer een dag te werken” – je kent het wel.

Toegegeven, een hoop succesvolle mensen hebben veel passie voor datgene wat ze doen.

Hoe kun je bovendien tegen passie zijn? Uit ons eerdere artikel over droombanen blijkt dat helemaal kunnen opgaan in de werkzaamheden een van de belangrijkste onderdelen van werkgeluk is.

Toch is het niet verstandig om enkel je passie te volgen. Het kan immers een misleidend advies zijn. In dit onderdeel van de carrièregids leggen we uit hoe het zit.

Passie hebben is niet genoeg

Ten eerste: met enkel je passie volgen kom je er niet. Passie hebben voor je vak – intrinsiek gemotiveerd zijn – is onderdeel van werkgeluk, maar niet de enige factor. Een droombaan bestaat uit zes onderdelen:

1. Innemend werk waardoor je in een flowstand komt.
2. Werk dat nuttig is voor anderen.
3. Expertise: goed zijn in je werk, of goed kunnen worden.
4. Fijne collega’s
5. Het uitblijven van grote nadelen, zoals een lange woon-werkafstand.
6. Werk dat bij je persoonlijke leven past.

Stel: je doet niets liever dan schilderen en gaat helemaal op in de werkzaamheden.

Je bent dan wellicht intrinsiek gemotiveerd en doet werk dat nuttig is voor anderen, maar wanneer je resultaten ondermaats zijn, er geen fijne collega’s zijn, je lang moet forensen en het werk eigenlijk niet bij je persoonlijke leefomstandigheden past, dan is de kans klein dat je écht gelukkig gaat worden in deze baan.

Wens vs. realiteit

Daar komt nog eens bij dat er simpelweg niet genoeg werk is als iedereen zijn of haar passie gaat volgen.

Een goed voorbeeld hiervan is de journalistiek. Recent Duits onderzoek laat bijvoorbeeld zien dat veel journalisten het werkveld op een gegeven moment de rug toekeren.

Alhoewel veel (voormalig) journalisten intrinsiek gemotiveerd zijn, geven extrinsieke factoren uiteindelijk de doorslag. Zo zijn journalisten ontevreden over de lange werkuren in combinatie met het lage salaris, weinig baanzekerheid en het gebrek aan doorgroeimogelijkheden.

Competitieve werkvelden bieden vaak weinig baanzekerheid, aangezien werkgevers makkelijk aan werknemers kunnen komen.

Dit is niet alleen in de journalistiek zo, maar ook in andere branches. Canadees onderzoek laat bijvoorbeeld zien dat alhoewel veel studenten gepassioneerd zijn over sport, kunst en muziek, het aantal vacatures in deze branches ver achter blijft. Het gros van de mensen gaat zijn of haar passie dus niet om kunnen zetten in een carrière.

Wat als ik geen passie heb?  

Ten derde: passie is een subjectief begrip.

Wanneer iemand tegen jou zegt dat je op zoek moet naar je passie, weet je niet zeker of jullie het over hetzelfde hebben. Misschien heeft persoon A een heel ander beeld bij het woord ‘passie’ dan persoon B. Dit komt omdat het begrip nogal vrijelijk gebruikt wordt. Net als bijvoorbeeld het woord ‘spontaan’: wat de een als een spontane actie beschouwt, ziet de ander misschien als chaotisch of ongecontroleerd.

Bovendien zijn er heel veel banen die ‘gewoon’ moeten gebeuren, maar waar wellicht niet heel veel passie bij komt kijken.

Denk aan relatief anonieme (en daardoor veelal ondergewaardeerde) posities binnen de logistiek, retail en productie. Wanneer iedere magazijnmedewerker, schoonmaker en heftruckchauffeurs plots zijn of haar baan opzegt en opzoek gaat naar hun passie, valt het land simpelweg stil.

Oogkleppen op

Verder is het zo dat het uitsluiten volgen van je passie je carrière-opties onnodig beperkt.

Wie bijvoorbeeld erg geïnteresseerd is in literatuur denkt wellicht dat hij of zij schrijver moet worden om een fijne carrière te hebben, en andere mogelijke loopbanen te negeren. Dit terwijl je misschien ook wel goed uit de verf komt in aanverwante vakgebieden, of zelfs hele andere branches. Je moet er alleen wel voor openstaan.

Met andere woorden: datgene wat mensen vaak “passie” noemen, valt te ontwikkelen.

Om dit te bereiken moeten je werkzaamheden in meer of mindere mate voldoen aan de eerder gestelde droombaanvoorwaarden. Deze ingrediënten gaan allemaal over de context waarin het werk zich plaatsvindt, niet over de inhoud.

Het is dus heel goed mogelijk dat jij over twintig jaar een passie voor iets hebt ontwikkeld waarvan je momenteel nog niets afweet.

Voorbeeld: Steve Jobs

Steve Jobs is hiervan een lichtend voorbeeld. De Apple-oprichter staat tegenwoordig bekend om zijn quote “The only way to do great work is to love what you do”, maar feit blijft dat hij er erg lang over heeft gedaan om zijn passie te ‘vinden’. In een artikel voor Fast Company zet auteur Cal Newport de opmerkelijke levensloop van de iPhone-uitvinder uiteen.

Als twintiger droomde Jobs niet van een carrière als techondernemer, maar was hij bezig met boeddhisme, westerse geschiedenis en dans.

Na een spirituele reis door India kwam hij in 1974 terug in de Verenigde Staten, waar hij ging werken in de techindustrie. Dit deed hij niet vanuit passie, maar omdat ‘ie geld nodig had. Liever spendeerde hij zijn tijd op de All One Farm, een hippiecommune in de staat Oregon.

Na wat omzwervingen ging Apple Inc. officieel van start op 1 april 1976. Jobs richtte de firma samen op met Steve Wozniak en Ronald Wayne. Naarmate zijn succes groeide, groeide ook zijn passie. Wie speeches en keynotes van Jobs bekijkt ziet overduidelijk iemand die liefde heeft voor zijn vak.

Het komt erop neer dat je passies kunt ontdekken en trainen, en dat het begrip niet in steen gebeiteld is. Sterker nog, wanneer Jobs als twintiger het motto “volg je passie” had gevolgd was hij wellichtmeditatieleraar in San Francisco geworden of was hij op hippieboerderij gebleven, en had Apple in zijn huidige vorm niet bestaan.

Conclusie: goedbedoeld advies, maar…

Samenvattend: “volg je passie” is een goedbedoeld, maar niet zo nuttig advies.

Er zijn waarschijnlijk meerdere interesses waar je gepassioneerd over kunt raken. Bovendien kunnen interesses – of passies, zo je wilt – in de loop der tijd veranderen.

Denk maar terug aan waar je vijf jaar geleden door was gefascineerd, en waar je tegenwoordig vooral mee bezig bent. Grote kans dat hier een verschil tussen zit.

Het goede nieuws is dat er dus heel veel opties zijn voor het hebben van een fijne, betekenisvolle carrière.

We sturen geen spam. Big Future is een nonprofit. We hebben geen adverteerders en verkopen je e-mailadres natuurlijk niet door.